Τι σημαίνει Χριστιανικός χαρακτήρας

Ένας βασικός παράγοντας ώστε να μοιάσουμε περισσότερο στον Ιησού είναι με το να αναπτύσσουμε έναν ευσεβή χαρακτήρα. Αυτό το άρθρο θα επικεντρωθεί σε ιδιότητες  του χαρακτήρα, τις οποίες η Γραφή αναγνωρίζει ως εκείνες που θα πρέπει να αντιγράφουν οι Χριστιανοί και οι οποίες θα μας βοηθήσουν να μοιάσουμε περισσότερο στον Χριστό. Αυτές οι Χριστιανικές ιδιότητες που αφορούν τον χαρακτήρα, μπορούν να διαφοροποιηθούν από άλλες ιδιότητες του χαρακτήρα, οι οποίες, αν και καλές, δεν κάνουν κάποιον να μοιάσει περισσότερο στον Χριστό. Για παράδειγμα, η δημιουργικότητα, η ευελιξία, η διαύγεια και η αποφασιστικότητα, είναι καλά γνωρίσματα να έχουμε, όμως δεν αναφέρονται άμεσα μέσα στην Γραφή, ενώ η πίστη, η ευγένεια, η υπομονή, η αγάπη, η ευγνωμοσύνη και άλλες αναφέρονται.

Κανένας Χριστιανός δεν είναι τέλειος, όλοι μας κάνουμε λάθη, όλοι μας αμαρτάνουμε και κανένας μας δεν μοιάζει πλήρως στον Χριστό, ούτε και πρόκειται να καταφέρει να το κάνει αυτό στη διάρκεια της ζωής αυτής. Η ανάπτυξη θεοσεβούς χαρακτήρα δεν επιτυγχάνεται με την «τήρηση κανόνων» μέσα από μια αίσθηση καθήκοντος και μόνο, ή με την αίσθηση ότι αν κάνουμε συστηματικά όλα τα σωστά πράγματα, τότε θα ζούμε όπως έκανε και ο Χριστός. Αν και υπάρχουν κάποια συγκεκριμένα πράγματα να κάνουμε και κάποιοι κανόνες να τηρήσουμε, η ανάπτυξη της θεοσέβειας δεν επιτυγχάνεται με το να κάνουμε ρουτίνα την τήρησή τους, αλλά μάλλον επέρχεται ως αποτέλεσμα της αγάπης μας για τον Θεό, ο Οποίος κατοικεί μέσα μας. Οι πράξεις που αντικατοπτρίζουν θεοσέβεια, πηγάζουν από μέσα μας, από τη σχέση μας με τον Θεό και με το να γινόμαστε νέες υπάρξεις.1 Η μεταμόρφωση του χαρακτήρα μας, είναι έργο του Αγίου Πνεύματος.

Βέβαια, πρέπει κι εμείς να κάνουμε το μέρος μας, ώστε να αναπτυχθούμε στο να μοιάσουμε περισσότερο στον Χριστό. Υπάρχουν ηθικές επιλογές, που πρέπει να κάνουμε εμείς οι ίδιοι σε τακτά χρονικά διαστήματα, ώστε να φέρνουμε τη ζωή μας και τις πράξεις μας σε ευθυγράμμιση με τις διδασκαλίες της Βίβλου. Όμως όλο αυτό πρέπει να το βλέπουμε ως μια ενέργεια της χάρης του Θεού. Είναι το Άγιο Πνεύμα που επιφέρει τις αλλαγές στη ζωή μας, αλλαγές που μας βοηθάνε να μοιάσουμε περισσότερο στον Χριστό. Πρέπει να κάνουμε κι εμείς το μέρος μας, όμως η καθοριστική μεταμόρφωση είναι αποτέλεσμα του Αγίου Πνεύματος. Είναι όπως όταν ταξιδεύουμε με ένα ιστιοφόρο και πρέπει να έχουμε τα πανιά στη σωστή θέση ώστε να πιάσουμε τον άνεμο. Είναι ο άνεμος που κινεί το ιστιοφόρο μας, όμως πρέπει να σηκωθούν τα πανιά. Η μεταμορφωτική δύναμη του Αγίου Πνεύματος έχει τη δυνατότητα να μας αλλάξει, όμως αν θέλουμε να κινηθούμε, θα πρέπει να προσπαθήσουμε να σηκώσουμε τα πανιά ώστε να πιάσουμε τον άνεμο.

Ο Χριστιανικός χαρακτήρας είναι ριζωμένος στο πιστεύω μας για το ποιος είναι ο Θεός – για το ότι Αυτός μας έχει μιλήσει μέσα απ’ τον Λόγο Του, για το ότι έχουμε μια σχέση μαζί Του και ότι επιθυμούμε να ζούμε σύμφωνα με αυτό που μας έχει αποκαλύψει Αυτός μέσα στη Βίβλο. Μας καλεί να κάνουμε συνειδητές επιλογές ώστε να επιτρέπουμε στο Άγιο Πνεύμα να μεταμορφώνει τον χαρακτήρα μας. Αυτό συνεπάγεται ότι εμείς θα παίρνουμε τις σωστές ηθικές αποφάσεις επανειλημμένα, έως ότου η τέλεση του σωστού και θεοσεβούς να γίνει δεύτερη φύση μας.

Αφού με το πέρασμα του χρόνου, έχετε αναπτύξει Χριστιανικό χαρακτήρα, όταν ξαφνικά έλθετε αντιμέτωποι με μια σοβαρή ηθική πρόκληση, θα μπορέσετε να την ξεπεράσετε, επειδή έχετε εκπαιδεύσει τον εαυτό σας στη θεοσέβεια ή στο να μοιάζετε περισσότερο στον Χριστό. Το να μοιάζουμε περισσότερο στον Χριστό, σημαίνει επίσης το να αναπτύσσουμε χαρακτηριστικά όπως αυτά της συγχώρεσης, της γενναιοδωρίας, της ταπεινότητας και της ευγνωμοσύνης. Καθώς επιλέγετε τακτικά το να συγχωρείτε, να είστε γενναιόδωροι, ταπεινοί και ευγνώμονες, αυτές οι ιδιότητες γίνονται μέρος αυτού που είστε.

Μέσα σε όλη τη Γραφή ανακαλύπτουμε αυτά που διακρίνονται ως Χριστιανικά χαρακτηριστικά, ιδιαίτερα εκείνα που αναφέρονται στη λίστα των καρπών του Πνεύματος: «Ο καρπός του Πνεύματος είναι, αγάπη, χαρά, ειρήνη, μακροθυμία, καλοσύνη, αγαθοσύνη, πίστη, πραότητα, εγκράτεια· ενάντια σε αυτά δεν υπάρχει νόμος».2

Όμως υπάρχουν και άλλα πολλά ευσεβή χαρακτηριστικά που αναφέρονται μέσα σε όλη την Γραφή. Μας έχει ειπωθεί να έχουμε σπλαχνικές καρδιές, καλοσύνη, ταπεινότητα, πραότητα, ευγένεια, υπομονή και συγχώρεση,3 να σκεπτόμαστε αυτά που είναι αμόλυντα, αγαπητά, αξιοθαύμαστα, υπέροχα και άξια επαίνου,4 να βοηθάμε τους αδύναμους καθώς είναι πιο ευλογημένο να δίνουμε παρά να παίρνουμε,5 να κάνουμε στους άλλους όπως θα θέλαμε να κάνουν κι εκείνοι σε εμάς,6 να επιδιώκουμε δικαιοσύνη, θεοσέβεια, πίστη, αγάπη, επιμονή, ηπιότητα,7 να κρατάμε τον λόγο μας,8 να είμαστε εγκρατείς, αξιοπρεπείς, συνετοί, συμπονετικοί, να έχουμε ακεραιότητα,9 να ζούμε τίμια, να είμαστε ειλικρινείς και να κρατάμε τις υποσχέσεις μας ακόμα και αν αυτό μας πονάει,10 να είμαστε ένα παράδειγμα με τα λόγια μας και τη συμπεριφορά μας, με αγάπη, πίστη και αγνότητα,11 να ακούμε προσεκτικά, να μην βιαζόμαστε να απαντήσουμε, ούτε να θυμώνουμε εύκολα,12 να αγαπάμε από καθαρή καρδιά, να είμαστε ευσυνείδητοι και να έχουμε ειλικρινή πίστη,13 να είμαστε φιλόξενοι, να αγαπάμε το καλό, να είμαστε συνετοί, δίκαιοι, και πειθαρχημένοι,14 να είμαστε γενναιόδωροι και πρόθυμοι να μοιραζόμαστε αυτά που έχουμε με τους άλλους.15

Αυτά και άλλα χαρακτηριστικά βρίσκονται μέσα στη Γραφή και όταν εμείς προσπαθούμε να τα καλλιεργούμε μέσα μας, είναι σαν να υψώνουμε τα πανιά μας ώστε το Άγιο Πνεύμα να μπορεί να εργαστεί στην καρδιά μας, τον νου μας και το πνεύμα μας και να μας μεταμορφώσει. Μερικά ή πολλά απ’ αυτά τα γνωρίσματα, μπορεί να μην έρθουν από μόνα τους, και στην πραγματικότητα θα πρέπει να εργαστούμε επιμελώς στην αρχή, ώστε να τα υιοθετήσουμε. Σκοπός είναι να μοιάσουμε στον Ιησού και για να το πετύχουμε αυτό, πρέπει να αποβάλλουμε τον παλιό εαυτό και να ενδυθούμε τον Χριστό «πρέπει να απορρίψουμε τον παλιό εαυτό, μαζί με τις πράξεις του· και να ενδυθούμε τον καινούργιο αυτόν που ανακαινίζεται σε επίγνωση, σύμφωνα με την εικόνα εκείνου που τον έκτισε».16

Χρειάζεται μια συνειδητή προσπάθεια για αλλαγή, ώστε να μοιάσουμε περισσότερο στον Χριστό. Στην αρχή κάτι τέτοιο δεν θα συμβεί από μόνο του και τα βήματα που θα πρέπει να κάνετε για να φτάσετε σε αυτό το σημείο, προαπαιτούν δύσκολες αποφάσεις και ενέργειες που θα αντιβαίνουν στο ένστικτο. Το να αποβάλουμε άσχημες συνήθειες και να τις αντικαθιστούμε με καλές δεν είναι εύκολο, ούτε το να αντικαθιστούμε αμαρτωλές συμπεριφορές, συνήθειες και πράξεις με ευσεβείς. Υπάρχουν συνήθειες του νου, του σώματος, της φαντασίας, της ομιλίας και άλλες πολλές, που πρέπει να ξεμάθουμε, με σκοπό να καλλιεργήσουμε νέες συνήθειες που θα πρέπει να μαθευτούν.

Για παράδειγμα, αν από τη φύση μας είμαστε εγωιστές, το να αποβάλουμε τη συνήθεια ενός τέτοιου χαρακτήρα απαιτεί αλλαγή στον τρόπο που είμαστε. Πρέπει να αγωνιστούμε ενάντια στις φυσιολογικές μας εγωιστικές συμπεριφορές με το να πάρουμε συνειδητές αποφάσεις, ώστε να είμαστε γενναιόδωροι, να μην απαιτούμε να πάνε τα πράγματα με τον δικό μας τρόπο, και στην ουσία να βάλουμε στην άκρη το τι θέλουμε εμείς και να δίνουμε την προτεραιότητα στους άλλους. Μια τέτοια αλλαγή απαιτεί εσκεμμένη, ηθελημένη πράξη, όμως με τον καιρό, η τάση του να σκεφτόμαστε μόνο τον εαυτό μας και αυτό που θέλουμε εμείς, θα ελαττωθεί, με αποτέλεσμα να γίνουμε πιο ευαίσθητοι στις ανάγκες των άλλων. Με αυτό τον τρόπο θα μοιάσουμε περισσότερο στον Χριστό σε αυτό τον τομέα.

Είναι σημαντικό να αναφερθεί, ότι για να μοιάσουμε περισσότερο στον Χριστό, απαιτεί τόσο την αφαίρεση αλλά και την πρόσθεση ιδιοτήτων στον χαρακτήρα. Συχνά, οι πιστοί επικεντρώνονται στο να αφαιρέσουν τις ιδιότητες μιας αμαρτωλής φύσης. Έχουμε σαν στόχο μας την παύση της αμαρτίας, πιστεύοντας ότι μ’ αυτό τον τρόπο θα βρεθούμε κοντύτερα στον Θεό, ότι θα γίνουμε καλύτεροι άνθρωποι και πιο ευσεβείς αν υπερνικήσουμε δηλαδή, εκείνη ή την άλλη αμαρτία ή μια άσχημη συνήθεια που έχουμε. Αν και αυτό αληθεύει, όμως το να αντιμαχόμαστε την αμαρτωλή μας φύση είναι ένα μόνο μέρος του αγώνα. Μας έχει δοθεί η οδηγία, «να ανανεώνεστε στο πνεύμα τού νου σας και να ντυθείτε τον καινούργιο άνθρωπο, που κτίστηκε σύμφωνα με τον Θεό, με δικαιοσύνη και οσιότητα της αλήθειας».17 Πρέπει να αναπτύξουμε θεοσεβή χαρακτηριστικά ενώ απορρίπτουμε τα ασεβή. Όπως μας έχει ζητηθεί να αποβάλλουμε τις ιδιότητες του παλιού μας εαυτού, έτσι μας έχει ζητηθεί να ενδυθούμε και τις ιδιότητες του νέου. Πρέπει να κάνουμε και τα δύο.

Η πρόκληση είναι συνειδητά να αφαιρούμε την αμαρτία και να ενδυόμαστε την θεοσέβεια, δίνοντας την ευκαιρία στον άνεμο του Πνεύματος του Θεού, να μας παρακινεί στο να μοιάσουμε περισσότερο στον Χριστό.

  1. βλ. Κορινθίους Β’ 5:17
  2. Γαλάτες 5:22-23
  3. βλ. Κολοσσαείς 3:12-14
  4. βλ. Φιλιππισίους 4:8-9
  5. βλ. Πράξεις 20:35
  6. βλ. Ματθαίου 7:12
  7. βλ. Τιμόθεου Α’ 6:11
  8. βλ. Ματθαίου 5:36-37
  9. βλ. Τίτος 2:2-8
  10. βλ. Ψαλμός 15
  11. βλ. Τιμόθεου Α’ 4:12
  12. βλ. Ιακώβου 1:19
  13. βλ. Τιμόθεου Α’ 1:5
  14. βλ. Τίτος 1:8
  15. βλ. Τιμόθεος Α’ 6:18
  16. Κολοσσαείς 3:9-10
  17. Εφεσσίους 4:23-24